Uherce Mineralne – urokliwe zakątki Podkarpacia

Uherce Mineralne – urokliwe zakątki Podkarpacia

Uherce Mineralne to wieś o niezbyt polskiej nazwie. Nazewnictwo to funkcjonuje od XIX wieku, ale nawiązuje do czasów, kiedy to wędrowne ludy węgierskie przybywały na te tereny w celu znalezienia miejsca do życia – z czasem ludy te zostały "wchłonięte" przez narodowości dominujące w regionie. Wioska jest bardzo ciekawą wizytówką województwa podkarpackiego, powiatu leskiego oraz Gminy Olszanica. Jej położenie jest niezwykłe, gdyż jest pomiędzy Bieszczadami [informacje na Wikipedii] a Pogórzem Przemyskim. Uherce Mineralne leżą na wysokości 360 metrów n.p.m. w Kotlinie Uherczańskiej, u podnóża pasma Żukowa, które wchodzi w skład Gór Sanocko-Turczańskich. Przez osadę przepływa rzeka Olszanka, na której to można podziwiać wodospady.

Przyjęło się, że Uherce to bieszczadzka wieś, być może dlatego, że dominuje moda na Bieszczady [o czym pisaliśmy na blogu w kontekście Wetliny], a pozostałe pasma górskie są mniej doceniane przez turystów, dzięki czemu osoby poszukujące ciszy i spokoju mogą w nich wreszcie odetchnąć od wszelakiego zgiełku i hałasu, skutecznie obcować z dziką przyrodą, a baza noclegowa [więcej na portalu Meteora] może zaskakiwać turystów, którzy zdecydują się tutaj nocować.

Nie da się ukryć, że Uherce Mineralne od zarania dziejów były otwarte na postęp i nie widać w niech oporu, który by blokował rozwój. Nie jest znana data założenia, dopiero ze wzmianki historycznej wynika, że wieś istniała w XV wieku i była przedmiotem sporu pomiędzy rozłamami rodu Kmitów. W XV wieku została zbudowana cerkiew, a jedyna ikona, jaka zachowała się z tego okresu, znajduje się w Muzeum Sztuki Ukraińskiej we Lwowie. W XVI wieku ród Herburtów zbudował tutaj murowany dwór „Fortalitium”, który obecnie niestety jest w opłakanym stanie. Znajdował się w nim niegdyś dębowy parkiet we wzory arabeskowe, który to przeniesiono z zamku Mniszchów w Laszkach Murowanych. XVII wiek przyniósł dla osady ogromne zniszczenia – najazd tatarski pozostawił po sobie jedynie kurz, pył i krew. Ocalało pięć domów. W XVIII wieku zbudowany został kościół rzymskokatolicki według projektu Gotfryda Hoffmana. Obiekt ten reprezentuje późnobarokowy styl i jest unikatem w skali Polski. W XIX wieku powstała nowa cerkiew pod wezwaniem Świętego Jana Chrzciciela Baptysty. To także czas, w którym we wsi pojawiło się szkolnictwo, a także przemysł, który zadziwia ludzi współczesnych: wydobywanie ropy naftowej na bardzo dużą skalę.

Ludzie postępowi i wizjonerzy widzieli w Uhercach Mineralnych ogromny potencjał. Swego czasu istniał tu nawet Zakład Zdrojowy "Łazienki", w którym to z kąpieli w wodach mineralnych korzystali biskupi i księża Kurii Przemyskiej. Widziano zatem także szansę na uzdrowisko, co nie jest dziwne, gdyż przełom wieku XIX i XX wprowadził modę na uzdrowiska. Po wojnie wieś wyludniono, a zabytkową cerkiew zburzono, co jest dla Podkarpacia ogromną stratą.


2 thoughts on “Uherce Mineralne – urokliwe zakątki Podkarpacia

  1. Byłam na Podkarpaciu, ale nigdy w Uhercach Mineralnych, zawsze miałam nocleg w jakiejś innej miejscowości – czas to zmienić :)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>